Poštovani poslaniče Baliću, Uz izvinjenje što nijesam zaista stigao zbog obaveza koje sam imao da ranije dostavim ovaj odgovor, a opet u nadi da će on biti dovoljno precizan i dovoljno inspirativan za nastavak dijaloga na ovom ili nekom budućem premijerskom satu, dozvolite da podsjetim da je odredbema člana 29 Zakona o finansiranju lokalne samouprave propisano da se finansijsko ujednačavanje opština vrši preko Egalizacionog fonda, koji se puni od dijela prihoda od poreza na dohodak fizičkih lica, prihoda od poreza na promet nepokretnosti, prihoda od koncesionih naknada od igara na sreću i ukupno ostvarenih prihoda od poreza na upotrebu motornih vozila, plovnih objekata, vazduhoplova i letilica. Prava na korišćenje sredstava fonda imaju lokalne samouprave čiji je fiskalni kapacitet po stanovniku u godini koja prethodi za koju se vrši fiskalna egalizacija manji od prosječnog fiskalnog kapaciteta po stanovniku na nivou svih lokalnih samouprava. U periodu od 2004-2007. godine sredstva Fonda koristile su sve jedinice lokalne samouprave u Crnoj Gori, a od 2008. godine sredstva ne koriste glavni grad i opštine: Bar, Budva, Kotor, Tivat i Herceg Novi. A od 2011. godine usljed poboljšanog fiskalnog kapaciteta sredstva ne koristi ni Opština Plužine. Od 2004. godine, kada je formiran Egalizacioni fond, pa do 2013. godine, prema konačnom obračunu iz ovog fonda jedinicama lokalne samouprave u Crnoj Gori je opredijeljeno 167.240.885 eura. Ukupna sredstva na godišnjem nivou za sve jedinice lokalne samouprave korisnici sredstava egalizacionog fonda, uz manje varijacije, isključujući 2009. i 2010. godinu, uglavnom su u porastu, pa sa 9.118.818 eura, koliko su ta sredstva iznosila 2005. godine, imamo povećanje na 25.134.000 eura u 2013. godini. Strategijom regionalnog razvoja 20102014. godina Egalizacini fond je naveden kao jedan od instrumenata koji treba da doprinese smanjenju regionalnih razlika. U skladu sa Zakonom o finansiranju lokalne samouprave, istaknuti su i ostali instrumenti od značaja za smanjenje regionalnih razlika, a koji su uređeni drugim zakonima, poput Zakona o porezu na dobit pravnih lica, Zakona o koncesijama, Zakona o kontroli državne pomoći itd. Posmatrano regionalno, u periodu 2004-2013. godina najveći dio sredstava iz Egalizacionog fonda prema konačnom obračunu usmjeren je na lokalne samouprave sjevernog regiona, odnosno u prosjeku 69,58% ukupnih sredstava iz Egalizacionog fonda u posmatranom periodu. U istom periodu 25,6 ukupnih sredstava iz Egalizacionog fonda je opredijeljeno lokalnim samoupravama srednjeg regiona i 4,8% sredstava lokalnim parlamentima primorskog regiona. Najveći značaj sredstva iz Egalizacionog fonda u finansiranju aktivnosti lokalnih samouprava imaju logično u lokalnim samoupravama sjevenog regiona. Prema podacima za 2013. godinu, prihodi iz Egalizacionog fonda čine 33% ukupnih budžetskih prihoda, ili 15.567.457 eura u ovim opštinama. Sredstva iz egalizacionog fonda prvenstveno su namijenjena za izmirivanje tekućih rashoda lokalnih samouprava, odnosno tekućih aktivnosti opština koje treba da doprinesu unapređenju poslovnog ambijenta i uslova života na njihovim teritorijama. Dio tekućih rashoda koji se može finansirati iz sredstava Egalizacionog fonda su i zarade zaposlenih u jedinicama lokalne samouprave. Imajući u vidu da je zaposlenost jedan od osnovnih razvojnih pokazatelja, može se konstatovati da su sredstva iz Egalizacionog fonda imala ulogu i očuvanja radnih mjesta u jedinicama lokalne samouprave. Pored Egalizacinog fonda, veliki značaj imaju instrumenti, politike regionalnog razvoja koji su usmjereni na razvojne projekte u okviru osnovne i poslovne infrastrukture, kao i podrške preduzetništvu. Tu prvenstveno spadaju sredstva iz kapitalnog budžeta države i jedinica lokalne samouprave, sredstva iz IPA i ostalih evropskih fondova, grantovi i krediti razvojnih banaka, kreditna podrška investicionog razvojnog fonda Crne Gore za razvoj malih i srednjih preduzeća, podrška Zavodu za zapošljavanje Crne Gore, Ministarstvu poljoprivrede i ruralnog razvoja kroz agrobudžet i Midas program, a, takođe, su značajni i programi državne pomoći za regionalni razvoj Ministarstva ekonomije, dominantno usmjereni na privrednike na sjeveru i u manje razvijenim opštinama. Jedan od efekata realizacije ovih instrumenata od značaja za smanjenje regionalnih razlika je povećanje broja malih i srednjih preduzeća u 2013. godini u sjevernom regionu za 6,5% i povećanje broja preduzetnika za 5,5% u odnosu na 2012. godinu. Pri tome je broj zaposlenih u malim i srednjim preduzećima u sjevernom regionu povećan za 14,3%, ili sa 16.800 zaposlenih u 2012. godini na 19.201 zaposleni u 2013. godini. Sredstva iz Egalizacionog fonda kroz tekuću potrošnju opštine imaju indirektan uticaj na unapređenje poslovnog ambijenta, kao važnog preduslova za povećanje investicija, odnosno osnivanje novih preduzeća i otvaranje novih radnih mjesta. Smanjenje nezaposlenosti kao strateško opredjeljenje Vlade doprinosi jačanju fiskalnog kapaciteta opština, a time i smanjenju korišćenja sredstava iz Egalizacionog fonda na dugi rok. Saglasno Zakonu o finansiranju lokalne samouprave, sredstva Egalizacionog fonda nijesu namjenskog karaktera, već njima jedinice lokalne samouprave samostalno raspolažu. Ista su korišćena u skladu sa zakonskim odredbama za redovno finansiranje tekućih obaveza. Strategijom regionalnog razvoja Crne Gore za period 2014 - 2020. godina, čije usvajanje je predviđeno do kraja juna 2014. godine, predložiće se efektivniji način korišćenja instrumenata podsticajne politike regionalnog razvoja iz domaćih izvora kroz još veće usmjerenje kapitalnog budžeta države, podsticajnih mjera iz državne pomoći, kredita Investiciono-razvojnog fonda, Agrobudžeta za razvojne projekte privrede sjevernog regiona. Takođe, efektivnije korišćenje instrumenata podsticajima regionalnog razvoja iz međunarodnih izvora će podrazumijevati sektorski pristup u korišćenju IPA fondova do kraja 2020. godine, kao i veće korišćenje programa Evropske unije, poput Kozme, Lait horizont 2020, Erasmus+, Isi i drugi. Zahvaljujem vam na pažnji.

Keyboard shortcuts

j previous speech k next speech