Zahvaljujem, poštovani gospodine potpredsjedniče. Dame i gospodo poslanici, poštovani gosptodine Dakiću, gospodine Fabris, Evo, danas imamo praktično tri kvalitetna dokumenta, to je Godišnji izvještaj o radu Centralne banke za 2012. Godinu, zatim Izvještaj o stabilnosti finansijskog sistema za 2012. godinu, kao i Izvještaj o stabilnosti cijena za 2012. godinu. Kao što sam i na Odboru za ekonomiju, budžet i finansije saopštio, ovo su zaista tri kvalitetna izvještaja, metodološki dobro koncipirana, tako da ovi Vaši izvještaji treba da posluže drugim akterima kako bi trebali da se rade godišnji izvještaji. Ono što želim da saopštim jeste da makro ekonomski ambijent u kojem je egzistirala privreda Crne Gore u prošloj godini bio j,e da tako kažem, dosta opterećen sa krizom koja je evidentna u Crnoj Gori. Ono što želim da saopštim jeste da je bilo usporavanje privredne aktivnosti i revidiranje stope rasta u privredi Crne Gore. Od jednog optimističkog scenaria i realnog rasta od 2% bruto društvenog proizvoda, došlo se do revidirane stope i scenaria rasta od 0,5%. Dakle, jedan niži rast nego što je to bilo zacrtano. Takođe je došlo do usporavanja oporavka realnog sektora u 2012. godini i zabilježena je stopa inflacije od 5,1%. Ono što treba saopštiti jeste da je u 2012. godini evidentiran blagi rast zarada od 0,7%. Kao što je poznato, crnogorska ekonomija je i dalje vrlo ranjiva, posebno što se tiče oporavka bruto društvenog proizvoda i posledice koje se odnose na likvidnost likvidnost realnog sektora, povećanjem broja pravnih i fizičkih lica koja su u blokadi. Takođe, i dalje je zabilježen visok nivo ne likvidnih kredita, a takođe, je i u prošloj godini zabilježen niži obim kreditne aktivnosti od realne tražnje koja je postojala u privredi Crne Gore. Takođe, nivo novoodobrenih kredita kretao se u rasponu od oko 700 miliona eura, i možemo konstatovati da je on bio adekvatan s obzirom na rizike koji postoje u bankarskom sektoru. Fiskalna politika je djelovala u 2012. godini prije svega na saniranje posledica koje su izazvane ekonomskom krizom, što je prouzrokovalo i fiskalni deficit koji je već za redom u četvrtoj godini prisutan, i na taj način je došlo do povećanja javnog duga koji je procijenjn na oko 51,1% bruto društvenog proizvoda. Saopšio sam da je godišnja stopa inflacije u decembru zabilježena 2012. godine, zabilježena u iznosu od 5,1% a da je prosječna stopa inflacije u 2012. godini iznosila 4,1% i značajna je u odnosu ili u poređenju sa zemljama Evropske unije. 491 Budžet Crne Gore je u 2012. godine ostvario deficit od 163 miliona eura ili 4,9% bruto društvenog proizvoda. Takođe, državni dug Crne Gore na kraju prošle godine iznosio je oko milijardu i 700 miliona eura ili 51% procijenjenog bruto društvenog proizvoda za 2012. godinu. U odnosu na 2011. godinu taj državni dug je uvećan za 14,6%. Svakako zabrinjava i dalje rast državnog duga i tu treba zaista biti oprezan u narednom periodu. Ono što takođe, treba saopštiti jeste da je broj zaposlenih u 2012. godini iznosio nešto oko 166 hiljada i bio je viši u odnosu na 2011. godinu za 2,1%. Ako posmatramo trendove u ovoj godini, vidjećemo da je trenutno po podacima MONSTAT-a došlo do pada zaposlenosti oko 1,1%, ali je na drugoj strani zabilježen enorman rast zaposlenih stranaca. Trenutno ih je u Crnoj Gori preko 13.600 samo u ovoj godini. Takođe, nezaposlenost je u prošloj godini evidentirana nezaposlenost je iznosila nešto oko 30 hiljada i manje je za oko 2,2% u odnosu na 2011. godinu. Ono što je po meni isto negativno jeste, da je došlo do povećanja deficita tekućeg platnog bilansa koji je prije svega uzrokovan smanjenjem izvoza roba i zadržavanjem uvoza na istom nivou koji je bio i 2011. godine. Deficit je iznosio nešto oko 587 miliona eura što je 2,4% više nego u predhodnoj godini. Deficit tekućeg računa je većim dijelom finansiran iz priliva direktnih stranih investicija. Takođe, spoljno-trgovinski deficit je i dalje visok i on iznosi oko 41,8% bruto društvenog proizvoda. Ono što treba naglasiti je da su kretanja u bankarskom sistemu i stanje u bankarskom sistemu u 2012. godini su bili stabilni i nastavljena je jedna da tako kažem restriktivna kreditna politika. Likvidnost bankarskog sektora u 2012. godini bila je na zadovoljavajući nivo u skladu sa zakonskim propisima. Što se tiče kretanja kamatnih stopa želim da kažem da su kamatne stope u 2012. godini bile izuzetno visoke i da je iz tog razloga Centralna banka u 2012. godini negdje u novembru pokrenula ili donijela Odluku o privremenim mjerama za ograničenje kamatnih stopa banaka. Prema toj Odluci banke su limitirane na 14% maksimalna za pravna lica ili preduzetnike i za 15% za fizička lica. Što se tiče aktivnosti na realizaciji politike Centralne banke Crne Gore želim da saopštim da je aktivnost Centralne banke definisana zakonom i njena osnovna funkcija je očuvanje stabilnosti finansijskog sistema uključujući i podsticanje i održavanje zdravog bankarskog sistema i sigurnog i efikasnog platnog prometa, što je Centralna banka i uradila u prošloj godini. Takođe, Centralna banka je doprinijela i podsticanju i održavanju stabilnosti cijena. Što se tiče same monetarne i finansijske stabilnosti, monetarna politika Centralne banke u 2012. godini bila je usmjerena na očuvanje stabilnosti ublažavanjem posledica ekonomske krize u zemlji i smatram da je to Centralna banka kvalitetno uradila. Što se tiče ovog Izvještaja o stabilnosti finansijskog sistema za 2012. godinu kao što je i navedeno u samim uvodnim napomenama, da je finansijska stabilnost osnovni preduslov za razvoj svake ekonomije, i da je Centralna banka sprečavala sve one pojave koje su mogle da predstavljaju prijetnju samom finansijskom sistemu i finansijskoj stabilnosti u Crnoj Gori, i to je radila i na mikro i na makro nivou. 492 Što se tiče makro ekonomskih kretanja u zemlji u Izvještaju je saopšteno da je u 2011. godini ostvaren rast bruto društvenog proizvoda za 3,2% a da je u 2012. on iznosio nešto oko 0,5% kako je to ovdje saopšteno u Izvještaju. Takođe, u makro ekonomskim kretanjima kao što sam rekao, karakteriše rast broja zaposlenih i pad broja nezaposlenih i skroman rast bruto zarada od 0,8%. Dakle, takođe je i konstatovano da se privreda nalazila u situaciji značajne ne likvidnosti i da je ta ne likvidnost takođe prisutna i početkom ove godine što se može vidjeti i iz podataka koje objavljuje Centralna banka i nadležni državni organi. Takođe, što se tiče samog još ovog dijela Izvještaja želim da napomenem da su saopšteni vaši stavovi oko budžetskog deficita i odnosa prama ekonomskoj krizi, ne bih to citirao, i još to da kažem,evo imajući vrijeme, Izvještaj o stabilnosti cijena da je takođe, ovaj izvještaj kvalitetno napravljen i da je saopšteno kretanje inflacije u Crnoj Gori, podatke sam saopštio. Ovdje su, takođe, dati uporedni podaci kretanje inflacije u regionu i zemljama Evropske unije. Vidimo da je najmanja stopa inflacije zabilježena u Bosni i Hercegovini, Albaniji i Sloveniji, dok je najveći godišnji rast cijena zabilježen u Srbiji, iznosio je preko 12,2%. Ovdje su dati uporedni pokazatelji sa zemljama Evropske unije gdje je stopa inflacije u Mađarskoj 5,1%. Dakle, izvještaji su kvalitetno napravljeni. Podržavamo sva ova tri izvještaja. Demokratska partija socijalista će glasati za usvajanje ovih izvještaja. Zahvaljujem.

Keyboard shortcuts

j previous speech k next speech